Ερμηνευτική προσέγγιση μύθων μέσω της Γεωμυθολογίας - VIDEO

Τι είναι μύθος;  

     

Το ουσιαστικό μύθος παράγεται εκ του συνθέτου ρήματος μυθέω ή μυθέομαι . Πρώτο συνθετικό είναι το (μυ-) και το δεύτερο συνθετικό είναι η ρίζα «θέομαι, » δηλ. «διηγούμαι (λέω) αληθινά γεγονότα επί τροχάδην». 

Είναι ο μύθος γέννημα της ανθρώπινης φαντασίας;  Ο Ησίοδος στη Θεογονία και ο Όμηρος στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, συγκέντρωσαν αρκετούς από τους μύθους των προγόνων τους,  ήταν αυτά που έγραψαν παραμυθίες, ψέματα;

Η ανακάλυψη της Τροίας, των πολύχρυσων Μυκηνών, της Πύλου, της Κνωσσού, της Φαιστού, του Ακρωτηρίου της Θήρας και πολλών άλλων πόλεων αποτέλεσαν την έμπρακτη απόδειξη ότι Μύθος ήταν ο λόγος, δηλαδή η προφορική διήγηση που μεταφερόταν από γενιά σε γενιά.  

Δεν έχει λοιπόν σχέση η λέξη μύθος που σημαίνει λόγος, με τις λέξεις παράμυθος  και παραμύθι που σημαίνουν αποκλειστικά μόνο φανταστικές διηγήσεις. Παρόμοιοι μύθοι υπάρχουν και σε άλλους λαούς.

Το περιβάλλον δεν παραμένει στατικό. Ήταν, είναι  και είναι  συνυφασμένο με μεταβολές και αλλαγές. Αυτές οι περιβαλλοντικές αλλαγές – γεωλογικές, κλιματολογικές- οι αρχαίοι Έλληνες προσπάθησαν να τις ερμηνεύσουν και να τις αιτιολογήσουν, πλάθοντας μύθους.

Οι μύθοι αυτοί αφορούσαν τις μεγάλες περιβαλλοντικές αλλαγές που γίνονταν στον Ελλαδικό χώρο, μια περιοχή με έντονη σεισμική και ηφαιστειακή  δραστηριότητα την εποχή εκείνη αλλά και σήμερα.  Σήμερα οι  επιστήμες έρχονται να ερμηνεύσουν ορθολογιστικά πλέον αυτά που έμμεσα ή άμεσα περιγράφονται στη μυθολογία. Χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες, ραδιοχρονολόγηση, εξέταση κόκκων γύρεως στα ιζήματα, ισότοπα οξυγόνου κ.λ.π., επιβεβαιώνουν την αλήθεια των μυθολογικών περιγραφών. 

 

Ο Πλάτων στο διάλογο του «Κρατύλος» αναφέρει ότι «οι Μυθολόγοι δεν ήταν τυχαίοι, αλλά λεπτολόγοι, αστρονόμοι και μύστες». Στον διάλογο «Τίμαιος» του Πλάτωνος όπου ομιλεί ο Αιγύπτιος Ιερεύς Σώγχις της Σάιδος στον Σόλωνα γίνεται μία αναφορά ενός αστρονομικού γεγονότος, με μορφή μύθου. «…γιατί αυτό που λέγεται και μεταξύ σας, ότι δηλαδή ο Φαέθων, ο γιος του Ήλιου, όταν έζεψε το άρμα του πατέρα του, τα πάντα κατέκαψε και ο ίδιος σκοτώθηκε από κτύπημα κεραυνού, επειδή δεν ήταν ικανός να ακολουθήσει με το άρμα το δρόμο του πατέρα του, αυτό λοιπόν αναφέρεται με τη μορφή μύθου. Η αλήθεια όμως είναι η παρέκκλιση των ουρανίων σωμάτων, που κινούνται γύρω από τη γη και η καταστροφή των πραγμάτων, που βρίσκονται πάνω στη γη σε μακρά χρονικά διαστήματα, εξαιτίας μεγάλων πυρκαγιών..»

Μπορούμε να πούμε ότι ο μύθος είναι σαν ένα πολυπρισματικό γυαλί. Καθένας μπορεί να δει σ’ αυτόν μια άλλη πλευρά του φωτός.  Για άλλους αποτελεί πολύτιμη πηγή γεωλογικών πληροφοριών,  βιολογικών, κοινωνικών  υπάρχουν όμως  και εκείνοι που βλέπουν την πλοκή και τα πρόσωπα σαν μια αλληγορία, σαν ένα παραπέτασμα που επιχειρούν να ανασηκώσουν για να κοιτάξουν από κάτω και να βρουν το κρυμμένο μήνυμα για την πορεία της κοινωνίας και της ανθρώπινης ψυχής.  

 

Σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Κλοντ Λεβί – Στρως οι μύθοι θεωρούνται πλασματικές ιστορίες που περιέχουν στον πυρήνα τους βαθύτερες αλήθειες και εκφράζουν τη συλλογική τάση των ανθρώπων απέναντι στα θεμελιώδη θέματα της ζωής, του θανάτου, της θεότητας και της ύπαρξης γενικότερα.

Οι μύθοι υποδηλώνουν αξίες, πεποιθήσεις, προσδοκίες και με την έννοια  αυτή διαμορφώνουν τον κοινωνικό χάρτη μιας ομάδας ανθρώπων.

Τι είναι Μυθολογία;

Η Μυθολογία είναι ένα σύστημα από μύθους, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους, εξηγούν τα μυστήρια του Σύμπαντος, των θεών και των ανθρώπων και αντικατοπτρίζουν τις ιδιαιτερότητες του κάθε λαού, αφού οι μυθολογίες των πολιτισμών διαφέρουν μεταξύ τους.  Όμως δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε μία πολύ σημαντική αλήθεια που μας υπογραμμίζει η συγκριτική μελέτη των μύθων, ότι υπάρχουν κοινά μυθικά μοτίβα, που συναντώνται σε όλες τις μυθολογίες, αν και κάτω από διαφορετικές μορφές

Τι είναι η Ελληνική Μυθολογία;

Η ελληνική μυθολογία είναι στην πραγματικότητα η πιο αρχαία ιστορία των λαών που έζησαν στη γη η οποία, πολύ αργότερα, ονομάστηκε Ελλάδα. Αυτή η γη είναι το Αιγαίο και ο Περι-Αιγαιακός χώρος. Η ελληνική μυθολογία επομένως αποτελεί την κρυπτογραφημένη προ-ιστορία των πρώτων Ελλήνων και κυρίως τις αγωνίες του και τον αγώνα του για επιβίωση αρχικά και την ανάπτυξή του στη συνέχεια"

Ένας τμήμα της Ελληνικής Μυθολογίας ταυτίζεται με την φυσικογεωλογική εξέλιξη του Ελλαδικού χώρου.  Συνεπώς, η Ελληνική Μυθολογία έχει πέραν των άλλων και μια φυσικογεωλογική διάσταση ή γεωμυθολογική διάσταση».

Τι είναι η Γεωμυθολογία; 

Η Γεωμυθολογία, ένας νέος επιστημονικός κλάδος των Γεωεπιστημών, συνδέει τη γεωλογική – γεωγραφική - κλιματική εξέλιξη μιας περιοχής με τους μύθους που αναφέρονται σε αυτήν. Με τη συνεργασία των Γεωεπιστημών και των άλλων θετικών επιστημών προσπαθούμε να ανακαλύψουμε και να κατανοήσουμε γεωπεριβαλλοντικά στοιχεία και δεδομένα, που ενυπάρχουν σε μία μυθολογική αφήγηση.

Μύθοι όπως η Τιτανομαχία και η Γιγαντομαχία αναφέρονται σε έντονα γεωλογικά και φυσικά φαινόμενα.

Η Τιτανομαχία ήταν ένας πόλεμος μεταξύ των Τιτάνων ( ο Κρόνος με τα αδέλφια του, οι οποίοι μάχονταν από το βουνό Όθρυς) και των Ολύμπιων θεών- Δία, Εστία, Δήμητρα, Ήρα, Άδης, Ποσειδώνας, οι Εκατόγχειρες, οι Γίγαντες και οι Κύκλωπες. Αυτός ο φοβερός πόλεμος κράτησε δέκα χρόνια.

Θα σας δώσω μια μικρή περιγραφή της Τιτανομαχίας. όπως περιγράφεται στη Θεογονία του Ησιόδου:

 «κατά τη διάρκεια της Μάχης η γη κουνιόταν ολόκληρη, πελώριοι βράχοι που έβγαζαν φωτιά εκτοξεύονταν   ο απέραντος πόντος βούιζε, στέναζε ο ουρανός  και απ’ τις ρίζες του τιναζόταν ο Όλυμπος,  από τις ριπές των   αθανάτων, η δόνηση έφτανε βαθιά στον Τάρταρο, τον μαύρο.  Ο Δίας όρμησε και με το στιβαρό του χέρι πέταγε αστραπές και βροντές.  Και η ζωοφόρος γη τριγύρω καιγόταν  με ορυμαγδό, τριζοβόλαγαν τα δάση στη μεγάλη πυρκαγιά,  η γη έβραζε, τα καυτά νερά του Ωκεανού και ο άπατος πόντος τύλιγε με θερμούς υδρατμούς τους τιτάνες  και η φλόγα έφτανε ως το θεϊκό αιθέρα, στον Όλυμπο  και τύφλωνε τους θεούς   Ύστερα από όλα αυτά και με πάρα πολύ μεγάλη δυσκολία η μάχη άρχισε να κλίνει με το μέρος των Ολυμπίων.  Τότε οι τρεις Εκατόγχειρες, με τα τρακόσια χέρια τους συνολικά, σήκωσαν τρακόσιους τεράστιους βράχους και καταπλάκωσαν τους Τιτάνες.   Και  σαν πέτυχαν τούτοτο απίστευτο, τότε πια τους πήραν και τους έριξαν κάτω από τη γη  τόσο βαθιά όσο απέχει από τη γη ο ουρανός.  Εκεί, στον σκοτεινό και μουχλιασμένο χώρο του Ταρτάρου,    τους έδεσαν με βαριά δεσμά.Γύρω τους χάλκινος φράχτης και πέρα ως πέρα και τείχος τριπλό,από εκεί δεν γίνεται να ξαναβγούν τις πόρτες τις έχει κλείσει ο Ποσειδώνας  και έβαλε φύλακες τους Εκατόγχειρες…».

Όλη αυτή η θαυμάσια περιγραφή της τιτανομαχίας  δεν είναι τίποτε άλλο από εκρήξεις ηφαιστείων, σε ξηρά και θάλασσα, πτώση μετεωριτών, κατακλυσμών κατολισθήσεων και καταποντισμών.

Σύμφωνα με το μύθο της Γιγαντομαχίας η μητέρα των πάντων, η Γη, έστρεψε τους θνητούς Γίγαντες κατά των αθάνατων θεών του Ολύμπου. Οι θεοί καταδίωξαν τους Γίγαντες, οι οποίοι υποχώρησαν έντρομοι. Ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας είχε αναλάβει, κατόπιν εντολής του Δία, να εξαφανίσει το Γίγαντα Πολυβώτη, ο οποίος διέσχισε φοβισμένος το Αιγαίο προκειμένου να σωθεί. Ο Ποσειδώνας τον πρόφτασε κοντά στην Κω. Με την τρίαινά του, απέσπασε ένα τμήμα από την Κω και το εκσφενδόνισε εναντίον του Πολυβώτη. Ο Ποσειδώνας πέτυχε το Γίγαντα και τον καταπλάκωσε. Το κομμάτι αυτό της Κω έγινε η Νίσυρος, ένα νησί ηφαιστειογενές. Σήμερα ο επισκέπτης του νησιού θα συναντήσει τον κρατήρα Πολυβώτη. Έτσι λοιπόν οι αρχαίοι πρόγονοί μας περιέγραψαν τη γέννηση ενός ηφαιστειογενούς νησιού. 
          

1ης συνάντησηΜυθολογικού Εργαστηρίου Ενηλίκων Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς  : 21-10-2017        

ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ Η ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΚΟΥΤΣΑΦΤΗ

News » Προβολή της ταινίας Η ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ (21/01/2018)
Posted on Monday: 08 January, 2018

 Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λιβαδειάς και το Μυθολογικό Εργαστήρι Ενηλίκων της Βιβλιοθήκης διοργανώνουν προβολή της ταινίας «Η Αγέλαστος Πέτρα» του Φίλιππου Κουτσαφτή

Την ταινία θα παρουσιάσει ο σκηνοθέτης - Την Κυριακή 21 Ιανουαρίου 2018 στις 11.30 πμ. - Στο Cineplex ΦΙΛΙΠΠΟΣ

Με την υποστήριξη του Συλλόγου ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ

 
Είσοδος 3 ευρώ

 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

 
Στο ντοκιμαντέρ «Αγέλαστος Πέτρα», το παρελθόν και το παρόν σε πλήρη αντίθεση, συνυπάρχουν σ’ έναν τόπο μολυσμένο από τη σύγχρονη βιομηχανία. Έναν τόπο, ο οποίος φιλοξενούσε τα Ελευσίνια Μυστήρια, τις τελετές που μυούσαν τους αρχαίους Έλληνες στο θαύμα της ζωής και της εναλλαγής με τον θάνατο. Στην αγέλαστο πέτρα κάθισε η θεά Δήμητρα όταν έψαχνε την Περσεφόνη. Στην Ελευσίνα, την πόλη των αρχαίων Μυστών… 

 
Μια περιπλάνηση δέκα σχεδόν χρονών στην Ελευσίνα. Μια γνωριμία με τους κατοίκους της, ένας φόρος τιμής στην ιερότητά της, αλλά και μία αποτύπωση της καταστροφής που επέφερε η εκβιομηχάνισή της. Το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ του Φίλιππου Κουτσαφτή, δεκαοκτώ χρόνια μετά την πρώτη του προβολή, έρχεται να αποδείξει ξανά την διαχρονική του αξία. Οι υπέροχες μουσικές του Κωνσταντίνου Βήτα και η αρμονική αφήγηση του σκηνοθέτη, συμπληρώνουν το μοναδικό σκηνικό, που περίτεχνα φιλοτεχνείται στην ταινία.

 
Η ταινία τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας το 2000, καθώς επίσης και με το Βραβείο καλύτερης ταινίας της Π.E.K.K. (Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου), αλλά και με το Βραβείο Κοινού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ ΚΟΥΤΣΑΦΤΗ

 
Γεννήθηκε στη Ζαγορά του Πηλίου. Σπούδασε κινηματογράφο, στην Αθήνα, στη Σχολή Σταυράκου. Με τον κινηματογράφο ασχολείται από το 1977, αρχικά ως βοηθός οπερατέρ και από το 1983 ως διευθυντής φωτογραφίας..
Έχει κάνει 14 ταινίες μεγάλου μήκους (ανάμεσα σ’αυτές «Τα παιδιά του Κρόνου» του Γ.Κόρρα και «Το δέντρο που πληγώναμε» του Δ.Αβδελιώδη) και αρκετές ταινίες για την τηλεόραση, κυρίως ντοκιμαντέρ, ως διευθυντής φωτογραφίας.
Η πρώτη του απόπειρα ως σκηνοθέτης ήταν το 1987 με το ντοκιμαντέρ «Σεμνών Θεών», που αφορούσε σε μια σωστική ανασκαφή στον Κολωνό. Ακολούθησαν η «Αγέλαστος Πέτρα» το 2000 και το «Αρκαδία, χαίρε» το 2015.
Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως σχεδιαστής φωτισμών σε θεατρικές παραστάσεις.

Αγέλαστος πέτρα - trailer YOUTUBEQ

 https://www.youtube.com/watch?v=nnfPjGYdijA

Από το όρος Τελέθριον στους Δελφούς. Μια Γεωδυναμική προσέγγιση των Απολλώνιων Μαντείων της Στερεάς Ελλάδος - 2η συνάντηση

Περίληψις της παρουσιάσης 

"ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΟΣ ΤΕΛΕΘΡΙΟΝ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ. ΜΙΑ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΛΛΩΝΙΩΝ ΜΑΝΤΕΙΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" από τον Γιάννη Μπανέκα

Ο Απόλλων, ως θεότητα του «Ηλιακού Κύκλου», είναι ο Θεός της Μαντικής, της Μουσικής και της Θεραπευτικής. Σύμφωνα με τον «Ομηρικό Ύμνο εις Απόλλωνα» φέρεται να ακολουθήσε μια διαδρομή από τον Όλυμπο, προς αναζήτηση του κατάλληλου τόπου για την ίδρυση Μαντείου, και μέσω της Ιωλκού και του Βόρειος Ευβοϊκού Κόλπου «περιπλανιέται» στη Στερεά Ελλάδα για να καταλήξει στους Δελφούς. Κατά μήκος της διαδρομής αυτής εντοπίζονται ορισμένα από τα παλαιότερα Μαντεία. 

Είναι δε αξιοσημείωτο ότι αυτά τοποθετούνται στην περιοχή μεταξύ των δύο Νεοτεκτονικών βυθισμάτων της Κεντρικής Ελλάδος, δηλαδή του Βόρειου Ευβοϊκού και του Κορινθιακού Κόλπου, μία περιοχή με ιδιαίτερα Γεωδυναμικά γνωρίσματα, όπως είναι τα Ενεργά ρήγματα (διεύθυνσης περίπου Ανατολή – Δύση) που διαμορφώνουν ένα χαρακτηριστικό ανάγλυφο που περιλαμβάνει εναλλαγές τεκτονικών «κεράτων» και τεκτονικών βυθισμάτων και χαρακτηρίζεται από έντονη σεισμικότητα, κατά τόπους ηφαιστειότητα και υδροθερμική δραστηριότητα (ως αποτελέσματα της δραστηριότητας των ενεργών ρηξιγενών ζωνών). 

Σύμφωνα με τις έρευνες των De Boor & Hale (2000 & 2001) στις αποθέσεις των πηγών (τραβερτίνης) των Δελφών, ανιχνεύτηκαν τα αέρια Μεθάνιο και Αιθάνιο, ενώ πέραν αυτών, στις πηγές που είναι σε λειτουργία σήμερα (π.χ. Κέρνα) ανιχνεύτηκε η παρουσία του αερίου Αιθυλενίου. 

Το Αιθυλένιο έχει χρησιμοποιηθεί στην ιατρική ως αναισθητικό. Σε μικρές δόσεις προκαλεί ευφορία, μια αίσθηση ροής και αποσύνδεσης της συνείδησης από το σώμα, ενώ σε μεγαλύτερες μπορεί να προκαλέσει «ντελίριο», βίαιες αντιδράσεις και σε εξαιρετικές περιπτώσεις πλήρη απώλεια της συνείδησης ακόμη και θάνατο.

 Σύμφωνα με τους παραπάνω ερευνητές, η κατάσταση της έκστασης που καταλάμβανε την Πυθία συνδέεται με την εισπνοή του αναδυόμενου αερίου Αιθυλενίου. Στην περίπτωση που όντως αληθεύει αυτή η υπόθεση, δικαιώνονται οι γνωστές αναφορές του Πλουτάρχου και των άλλων αρχαίων συγγραφέων περί ύπαρξης ενός χάσματος στο Άδυτον του ναού του Απόλλωνος από όπου αναδυόταν αέριο με «ευχάριστη οσμή». 

Οι ομοιότητες των Γεωδυναμικών χαρακτηριστικών της περιοχής των Δελφών, με τη θέση του προσφάτως ανακαλυφθέντος Μαντείου του Σελιναίου Απόλλωνος (στις υπώρειες του όρους Τελέθριον της Βόρειας Εύβοιας), ενδεχομένως υποδηλώνουν ένα παρόμοιο φυσικογεωλογικό υπόβαθρο & έναν κοινό μηχανισμό λειτουργίας των Μαντείων. 

Ο ναός του Απόλλωνος, στους Δελφούς, όπως και στο Τελέθριον όρος, είναι θεμελιωμένος επάνω σε έναν ρηξιγενή κρημνό (που δημιουργεί καταρράκτη), μιας μεγάλης κύριας ενεργής ρηξιγενούς ζώνης. Και συγκεκριμένα επάνω στη διασταύρωση ενεργών ρηγμάτων, με λειτουργία πηγών, που συνοδεύονται από αποθέσεις τραβερτινών, (πιθανή) ανάδυση αερίων, και-με όψη προς νότο (που είναι σημαντική για την οιωνοσκοπία).

 

                    

TΑ ΜΑΝΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΣΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ  από τη  Βασιλική
Νιαβή

1. Του Πτώου Απόλλωνα στο Ακραίφνιο
2. Του Τεγυραίου Απόλλωνα στην Τεγύρα ή Πολυγύρα, ανάμεσα στα χωριά     Διόνυσος και Πύργος της Βοιωτίας
3. Του Σπονδείου Απόλλωνα, στη Θήβα.
4. Του Ισμηνίου Απόλλωνα στη Θήβα.
5. Το Μαντείο του Απόλλωνα στις Υσιές της Βοιωτίας. Βρισκόταν στους πρόποδες του Κιθαιρώνα, ανάμεσα από τα σημερινά χωριά Ερυθρές, Κριεκούκι, και Κατσούλα.
6. Το Μαντείο των Δελφών στους Δελφούς
7. Το Μαντείο των Αβών κοντά στο σημερινό χωριό Έξαρχος
8. Το Μαντείο Σεληναίου Απόλλωνος, στη Β. Εύβοια

Χοιροφαγία - Έθιμα Δωδεκαημέρου

Οι αρχαίοι Έλληνες θυσίαζαν γουρουνάκια προς τιμήν της θεάς Αφροδίτης. Αλλά και οι Ρωμαίοι στα Σατουρνάλια θυσίαζαν χοιρινά στον Κρόνο και στη θεά Δήμητρα. Σύμφωνα με τους Εθνολόγους το έθιμο αυτό συνδέεται τόσο με τον βλαστικό όσο και με τον γονιμικό δαίμονα, αφού η γουρουνοπούλα  ταυτίζεται με την γονιμότητα λόγω της πολυτοκίας της. 

Ειρεσιώνη με κλαδί δάφνης 

      
 Μπορείτε να βρείτε τα έθιμα του Δωδεκαημέρου στην ετικέτα "Έθιμα του Δωδεκαημέρου" με θέματα:

Ηλιούγεννα, τα Χριστούγεννα των αρχαίων

Ειρεσιώνη, ο πρόδρομος του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου

Βασιλόψωμο, Χριστόψωμο οι εορταστικοί άρτοι των αρχαίων

Πρωτοχρονιάτικα έθιμα που έρχονται από παλιά

 «Μικρά» ή «κατ' αγρούς» Διονύσια, γιορτή των αρχαίων στα τέλη του Δεκέμβρη

Καλικάτζαροι, οι κήρες των αρχαίων - οι ψυχές των νεκρών

 Έθιμο παλιό του τόπου μας ήταν το πρωτοχρονιάτικο κέρασμα της βρύσης.

Αρκουδοπούρναρο και όχι γκι λέγεται το φυτό που χρησιμοποιούμε για διακόσμηση στις γιορτές

Πρωτοχρονιάτικα έθιμα που έρχονται από παλιά  

Ειρεσιώνη με κλαδί ελιάς

3η συνάντηση: Αλαλκομενές - Αρχαία Κορώνια - θεά Αθηνά 

3η συνάντηση: έθιμα δωδεκαημέρου - από τα Ηλιούγεννα στα Χριστούγεννα

3η συνάντηση Μυθολογικού Εργαστηρίου Ενηλίκων 8-12-2017

Τα Θεοφάνια: οι καθαρμοί των αρχαίων και οι αγιασμοί.

Λίμνη Ρειτών η Κουμονδούρου

Οι  πρόγονοί μας τελούσαν το Τελουργικό του καθαρμού στα ποτάμια της χώρας μας. Οι υποψήφιοι προς μύηση  στα Ελευσίνια Μυστήρια περνούσαν από το στάδιο του καθαρμού στον Ιλισό και Κηφισό ποταμό. Για την μετάβαση από την Αθήνα στην Ελευσίνα είναι ο ίδιος ακριβώς δρόμος που ακολουθούσαν οι πρόγονοί μας. Η πομπή ξεκινούσε από την Ακρόπολη, από όπου έπαιρναν το άγαλμα του Διονύσου  και κατέληγε στην Ελευσίνα. Προπορεύονταν οι «πεπλοφόρες» νεαρές παρθένες και ακολουθούσαν οι Μύστες με το άγαλμα. Στη διασταύρωση του δρόμου με τον Κηφισό  γινόταν ετελείτο το μυστήριο του Καθαρμού, τελετουργικό ανάλογο με τη βάπτιση  του Ιησού στον Ιορδάνη. Επίσης καθαρμοί γινόταν τόσο στη θάλασσα όσο και στη λίμνη των Ρειτών, εκεί   που σήμερα πέφτουν τα απόβλητα των Ελληνικών Πετρελαίων, στο Σκαραμγκά. 

Υπήρχε συνήθεια στην αρχαιότητα να ραντίζονται τα άτομα,  τα σπίτια αλλά και άλλους χώρους, προκειμένου να καθαρθούν χρησιμοποιώντας κλωνάρια βασιλικού. Οι πρόγονοί μας δεν υπέβαλλαν μόνο τους εαυτούς τους σε καθαρμό στη θάλασσα αλλά με αυτήν αγίαζαν τα αγάλματα, και τα ιερά τους σκεύη. Αυτό γίνεται και σήμερα σε πολλά μέρη της Ελλάδας, μετά τη ρίψη του σταυρού στη θάλασσα ή στα ποτάμια, οι γυναίκες παίρνουν αγιασμένο νερό και πλένουν τα ιερά τους σκεύη, εικόνες, σταυρούς…Το έθιμο αυτό κρατά από την αρχαιοελληνική γιορτή των Ιερών Πλυντηρίων όπου γινόταν κατάδυση του ιερού ξόανου της θεάς Αθηνάς, με πανηγυρική πομπή στην ακτή του Φαλήρου.

Σπήλαιο Λειβηθρίδων Νυμφών Κορώνειας

Ο Παυσανίας αναφέρει ότι «40 στάδια από την Κορώνεια, στο Λιβήθριον όροςυπάρχουν δυο πηγές, η μία είναι η Λιβηθριάδα και η άλλη η Πέτρα τις έχουν δώσει τη μορφή γυναικείων μαστών που βγαίνει από αυτές νερό, όπως από τους μαστούς το γάλα». Το Σπήλαιο Νύμφης Κορώνειας ή Λειβηθρίδων Νυμφών (Λειβήθριον Άντρον) βρίσκεται σε υψόμετρο 820 μ. στη βορειοανατολική πλαγιά του Ελικώνα στη Βοιωτία, 5 χλμ. νοτιοδυτικά του χωριού Αγία Τριάδα.

Aποτελείται από μία αίθουσα με χωνοειδές σχήμα, που φέρει μικρό άνοιγμα στην οροφή. Μπροστά από την είσοδο του σπηλαίου υπάρχει πλάτωμα που περιβάλλεται από βράχια, τα οποία φέρουν λαξεύματα.

 

Το σπήλαιο ήταν αφιερωμένο στις Νύμφες: στο βράχο της εισόδου του υπάρχει η εγχάρακτη επιγραφή ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΝΥΜΦΗ Από την έρευνα έχει έρθει στο φως πληθώρα αφιερωμάτων με προέλευση από εργαστήρια βοιωτικά, αττικά, κορινθιακά και ευβοϊκά, που ξεκινούν από την Αρχαϊκή περίοδο (6ο αιώνα π.Χ.) και διαρκούν έως την Ύστερη Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. 

Τα ειδώλια, που αριθμούν περίπου 2.500, περιλαμβάνουν από αρχαϊκά σανιδόσχημα, μορφές Αφροδίτης, Δήμητρας, Ερμή, Πάνα, Ταναγραίες, σπάνιους τύπους, καθώς και ζωόμορφα και πτηνόμορφα ειδώλια και ομοιώματα καρπών. 

 Εκτός από ειδώλια, οι προσκυνητές αφιερώνουν μελανόμορφα και ερυθρόμορφα αγγεία (κυρίως πόσεως, αλλά και ληκύθους, θυμιατήρια, επίνητρα* και αγγεία με ανάγλυφη διακόσμηση), με παραστάσεις διονυσιακές, μυθολογικές και σκηνές από την καθημερινή ζωή. Επιπλέον αφιερώνουν χάνδρες, νομίσματα, χτένες και αντικείμενα από οστό. 

Επίνητρον

*Το επίνητρον (αλλιώς όνος) ήταν στην αρχαιότητα ένα ημικυλινδρικό σκεύος που τοποθετούσαν οι γυναίκες στον μηρό, και το οποίο κάλυπτε και το γόνατο, για να ξάνουν το γνεσμένο ήδη μαλλί.