Το μυστηριώδες ιερό του Δία στην Αρκαδία: Τα ευρήματα συναντούν τους μύθους για «ανθρωποθυσίες και λυκανθρώπους»

Το υπαίθριο ιερό του Δία στην Αρκαδία δεν απόκτησε ποτέ μία μνημειακή αρχιτεκτονική μορφή, γεγονός που υποδεικνύει την ύψιστη ιερότητά του.

Στο υπαίθριο ιερό του Δία στην Αρκαδία τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα συναντούν παλιούς μύθους για «ανθρωποθυσίες», «λυκανθρώπους» και «αυστηρές ποινές για τους παραβάτες του ιερού αυτού τόπου».
 Το υπαίθριο ιερό του Δία βρίσκεται πάνω σε μια από τις κορυφές του Λυκαίου Όρους, στον Προφήτη Ηλία (1382 μ.), όπου, σύμφωνα με τις νεότερες έρευνες, αναπτύχθηκε το αργότερο το 1500 πΧ. «Είναι μια φωτεινότατη κορυφή, κυριολεκτικά λουσμένη στο φως τις περισσότερες μέρες του χρόνου. Σε τέτοιες ψηλές βουνοκορφές ο άνθρωπος αισθανόταν ότι επικοινωνούσε καλύτερα με το θείο», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ. Άννα Καραπαναγιώτου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων (ΕΦΑ) Αρκαδίας, διευθύντρια του ερευνητικού ανασκαφικού προγράμματος ελληνοαμερικανικής συνεργασίας που τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στην περιοχή. Πρόσφατα, στο αρχαιολογικό συνέδριο που διοργάνωσε το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού στο Μέγαρο Μουσικής, παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματά του προγράμματος, η δεύτερη φάση του οποίου ξεκίνησε το 2016 και ολοκληρώνεται το 2020. 

«Στον Προφήτη Ηλία του Λυκαίου συγκεντρωνόταν ο αγροτοποιμενικός πληθυσμός της ευρύτερης περιοχής και εκδήλωνε την ευλάβειά του προς τη θεότητα με θυσίες ζώων προς τιμήν της. Τα διαδοχικά στρώματα - αποθέσεις που περιλαμβάνουν στάχτες από τις φωτιές για τις θυσίες, τα υπολείμματα από τα καμένα οστά ζώων και το χώμα σχημάτισαν με το πέρασμα του χρόνου τον Βωμό τέφρας που αντικρίζει κανείς ακόμα και σήμερα στην κορυφή. Αυτός ο υπαίθριος βωμός διατηρήθηκε σε αυτή την αρχέγονη μορφή ως το τέλος της αρχαιότητας. Ποτέ δεν απόκτησε μία μνημειακή αρχιτεκτονική μορφή, γεγονός που υποδεικνύει την ύψιστη ιερότητά του», συνεχίζει η κ. Καραπαναγιώτου.
 Τα νεότερα ανασκαφικά στοιχεία έφεραν στο φως πολλά σημαντικά στοιχεία. «Στην τρέχουσα φάση του προγράμματος τεκμηριώθηκε καλύτερα ότι ανθρώπινη δραστηριότητα στην κορυφή υπήρχε πολύ πριν το 1500 πΧ, τουλάχιστον από το 4000 πΧ και εξής. Απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να μπορέσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα για τη φύση αυτής της ανθρώπινης δραστηριότητας στον Προφήτη Ηλία πριν από τη μυκηναϊκή εποχή. Εκείνο που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι λατρευτικές εκδηλώσεις πάνω στον Βωμό δεν σταμάτησαν μετά την κατάρρευση των περίφημων μυκηναϊκών ανακτόρων, δηλαδή μετά το 1100 πΧ, αλλά συνεχίστηκαν κανονικά και στους πρώιμους ιστορικούς χρόνους, δηλαδή από τον 11ο έως τον 9ο αιώνα πΧ. Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες τέτοιες περιπτώσεις στην ηπειρωτική Ελλάδα όπου μπορούμε να παρακολουθήσουμε και να τεκμηριώσουμε τις λατρευτικές τελετουργίες από μία χρονική περίοδο σε μία άλλη». Και αργότερα; «Σύμφωνα με τα νεότερα ανασκαφικά στοιχεία, από τον 7ο αι. πΧ και εξής η λατρευτική δραστηριότητα αρχίζει να επεκτείνεται και πέρα από την κορυφή. Αναπτύσσεται ένα μεγάλο ιερό μέσα στην κοιλάδα, σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από την κορυφή του όρους, στο οποίο ιδρύονται οικοδομήματα που εξυπηρετούσαν τους αθλητικούς αγώνες οι οποίοι ελάμβαναν χώρα στην περιοχή κάθε τέσσερα χρόνια: στοά, διοικητήριο, ιππόδρομος, στάδιο χώροι προετοιμασίας των αθλητών κλπ. Αυτό το λεγόμενο "Κάτω ιερό", όπως είναι γνωστό στην έρευνα, ήταν αφιερωμένο στον Πάνα, τον κατεξοχήν Αρκάδα αρχαίο θεό. Πρέπει, εδώ, να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με την αρκαδική παράδοση, ο Παν ήταν δίδυμος αδελφός του Αρκάδα, του επώνυμου ήρωα της χώρας, και οι δυο γιοι του Δία. Επομένως, στο Λύκαιο Όρος έχουμε μία δίδυμη λατρεία, του Δία στην κορυφή και του Πάνα στην πεδιάδα».

Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, Mount lykaion excavation and survey project Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, Mount lykaion excavation and survey project «Ανθρωποθυσίες» και «λυκάνθρωποι»

Όσον αφορά την ταφή έφηβου άνδρα που ανακαλύφθηκε το 2016 κοντά στο κέντρο του βωμού, γεγονός που είχε δημιουργήσει συζητήσεις περί πιθανής ένδειξης ανθρωποθυσίας (αρχαίες πηγές έχουν αναφερθεί σε ανθρωποθυσίες), τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι δεν ισχύει ως ενδεχόμενο. «Για τη χρονολόγηση του ανθρώπινου σκελετού έχει προς το παρόν πραγματοποιηθεί μία ανάλυση ραδιοχρονολόγησης στο AMS Laboratory του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. Από την πρώτη αυτή μελέτη προκύπτει μία χρονολόγηση του σκελετού μετά από το 1453 μΧ. Θα ακολουθήσουν και άλλες μελέτες καθώς και συνολική επιστημονική αξιοποίηση των δεδομένων από τη συνεργάτιδά μας βιοαρχαιολόγο δρ. Ελεάννα Πρεβεδώρου, έτσι ώστε να έχουμε τα τελικά συμπεράσματα. Πιθανότατα θα δρομολογήσουμε αναλύσεις και σε ένα δεύτερο εργαστήριο, όπως είναι η συνήθης πρακτική», διευκρινίζει η προϊσταμένη της ΕΦΑ Αρκαδίας. Όμως, πού μπορεί να οφείλονται οι παραδόσεις οι οποίες αναφέρονται σε λυκανθρωπία, ανθρωποθυσία και αυστηρές ποινές για τους παραβάτες του ιερού αυτού τόπου; «Το Λύκαιο Όρος συγκαταλέγεται στα πλέον πολυδιαφημισμένα ιερά στον τομέα της μυθοπλασίας. Από τον 5ο αι. πΧ και εξής και ιδίως από την ελληνιστική εποχή "κατασκευάζονται" τέτοιες παραδόσεις. Η κοινωνική ανθρωπολογία σε συνδυασμό με τα ανασκαφικά ευρήματα και την κριτική μελέτη των γραπτών πηγών, μας βοηθούν να κατανοήσουμε την ιστορική πραγματικότητα πίσω και μέσα από τον μύθο», απαντά η κ. Καραπαναγιώτου. Και συνεχίζει: «Τον τελευταίο διάστημα και με αφορμή πολλά ερωτήματα δημοσιογράφων μου έχει κινήσει το ενδιαφέρον η μορφή του λυκανθρώπου, με τα ανθρώπινα και ζωώδη χαρακτηριστικά, που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και στις παραδόσεις του Λυκαίου Όρους. Η αρχαιότερη εκδοχή του μύθου της λυκανθρωπίας που σχετίζεται με το Λύκαιο Όρος θεωρώ ότι έχει ένα συμβολικό υπόστρωμα και συνδέεται πιθανότατα με διαβατήριες τελετές που αφορούν στην κρίσιμη μετάβαση των εφήβων από την ηλικία της παιδικότητας στην φάση της ενηλικίωσης. Όπως διδασκόμαστε και από την ψυχολογία, η διαδικασία αυτή περιελάμβανε τρία στάδια: Αρχικά απομόνωση, αποκοπή από την κοινότητα, στη συνέχεια απώλεια των βασικών χαρακτηριστικών της ανθρώπινης υπόστασής του και, τέλος, μετά από σειρά δοκιμασιών επιτυγχανόταν η επανένταξη μέσα από την αποδοχή της κοινότητας. Όχι μόνο σε αυτή αλλά και σε άλλες περιπτώσεις αρχαίων κοινωνιών, αυτό το ευαίσθητο κομβικό σημείο της εφηβείας συνοδευόταν από συμβολισμούς και οδήγησε στη δημιουργία ιδιαίτερων τελετουργιών». 
Πρώτος ανασκαφέας του ιερού ήταν ο Έλληνας αρχαιολόγος και ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Κουρουνιώτης. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, ξεκίνησε ένα μακρόπνοο ερευνητικό πρόγραμμα ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει ανασκαφές, συντηρήσεις, αποκαταστάσεις μνημείων και επιστημονική τεκμηρίωση ενός πανάρχαιου αρκαδικού ιερού, το οποίο από τον 5ο αιώνα πΧ κι εξής αναδεικνύεται στο θρησκευτικό κέντρο των Αρκάδων με διεθνή ακτινοβολία.

 

 

Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, Mount lykaion excavation and survey project Φωτογραφία: Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας, Mount lykaion excavation and survey project

Σύμφωνα με την κ. Καραπαναγιώτου, μετά το 2020 θα ακολουθήσει μία περίοδος έρευνας γραφείου κατά την οποία, μεταξύ άλλων, προγραμματίζονται μελέτη του πλούσιου και σπουδαίου αρχαίου υλικού που προέκυψε από τις ανασκαφές 2016-2020, καθώς και η ωρίμανση, μελετητικά, ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης του αρχαιολογικού χώρου σε συνεργασία με θεσμικούς και τοπικούς φορείς, το οποίο θα αποτελέσει τμήμα του υπό θεσμοθέτηση φυσικού και πολιτιστικού Πάρκου της περιοχής. Πρόκειται για το Παρράσιο Πάρκο, που πήρε το όνομά του από την Παρρασία, την πανάρχαιη περιοχή της δυτικής Αρκαδίας.

ΠΗΓΗ: https://www.lifo.gr/now/culture/262070/to-mystiriodes-iero-toy-dia-stin-arkadia-oi-anthropothysies-kai-oi-lykanthropoi

Black Μπεε - ντοκιμαντέρ του Θόδωρου Μαραγκού

 Το Black Μπεε είναι ένα ντοκιμαντέρ του Θόδωρου Μαραγκού Μαραγκού που μιλά για την επιστροφή στις ρίζες μας. Κάνει ένα οδοιπορικό στο Ερκολάνο της νότιας Σικελίας όπου και αποκαλύπτει την ύπαρξη σημαντικών μεν, αποτεφρωμένων δε χειρογράφων των αρχαίων Ελλήνων.

Με αφορμή την επίσκεψη σε αποικίες που είχαν ιδρύσει Έλληνες από την Κύμη της Εύβοιας στους αρχαίους χρόνους (η σημερινή Cuma) αναπτύσσει έναν ενδιαφέρον προβληματισμό για την άγνοια για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό στην οποία είμαστε βυθισμένοι.

Και πώς χάθηκε η λάμψη των αρχαίων Ελλήνων στο πέρασμα των χρόνων; Ποια σαρωτική δύναμη ανέκοψε την πορεία αυτής της ύψιστης έκφρασης της ανθρώπινης διάνοιας και πνεύματος; Τι μετέτρεψε τους Έλληνες σε σκυμμένα πλάσματα; Τι μπορεί να κάνει όμως το μαύρο πρόβατο, ο Δημητράκης, που θέλει να μάθει από πού προέρχεται παρά να βελάζει ανάμεσα στο υπόλοιπο κοπάδι;

2ο βραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης 2005

ΠΗΓΗ: Ελλήνων Φως

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Θόδωρος Μαραγκός γεννήθηκε το 1944 στα Φιλιατρά Μεσσηνίας και ξεκίνησε την καριέρα του ως σκιτσογράφος γελοιογράφος για διάφορα περιοδικά, ενώ συγχρόνως σπούδασε ζωγραφική. Το 1969 γυρίζει το Τσουφ, ταινία μικρού μήκους κινουμένων σχεδίων με την τακτική της cut-out animation και με σεναριακή βάση ένα χαρτονόμισμα που χρησιμεύει ώστε να γίνουν αναφορές σε θέματα πολιτικά. Πρώτο βραβείο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και ειδικό βραβείο κριτικών.

 Δυο χρόνια μετά γυρίζει το σσστ! με την ίδια τεχνική. Και τα δύο απέσπασαν το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό με τις ταινίες Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι (1980–πρώτο βραβείο σεναρίου στο Σαν Ρέμο και δεύτερη εμπορικότερη ταινία της χρονιάς) και Μάθε παιδί μου γράμματα (1981-τέσσερα πρώτα βραβεία στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και εμπορικότερη ταινία της χρονιάς). Έχει ακόμη ασχοληθεί με την τηλεόραση, σκηνοθετώντας τις σειρές Έμμονες ιδέες και Πέρα απ’ τον Ορίζοντα. Τα σενάρια όλων των ταινιών είναι δικά το.

1971 Οικόπεδο Δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους. Πρώτο βραβείο Πανελλήνιου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους.

1973 Λάβετε θέσεις Ταινία μεγάλου μήκους. Τέσσερα πρώτα βραβεία Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

1975 Ο Αγώνας Δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους. Δεύτερο βραβείο και βραβείο κοινού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

1978 Από που πάνε για τη χαβούζα Ταινία μεγάλου μήκους. Η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς (συμμετοχή παραγωγής).

1980 Θανάση σφίξε και άλλο το ζωνάρι Ταινία μεγάλου μήκους. Πρώτο βραβείο σεναρίου στο Σαν Ρέμο (δεύτερη εμπορικότερη ταινία της χρονιάς).

1981 Μάθε παιδί μου γράμματα Ταινία μεγάλου μήκους. Τέσσερα πρώτα βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, εμπορικότερη ταινία της χρονιάς.

1984 Τι έχουν να δουν τα μάτια μου Ταινία μεγάλου μήκους.

1989 Έμμονες Ιδέες Κινηματογραφημένη τηλεοπτική σειρά.

1990 Πέρα απ' τον Ορίζοντα Κινηματογραφημένη τηλεοπτική σειρά.

1994 Ο Δραπέτης του Φεγγαριού Ταινία μεγάλου μήκους. Βραβείο β' ανδρικού ρόλου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

1998 Φιλιατρά, Ιδιαίτερη Πατρίδα Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους.

2000 Κοιτάζοντας τον Υμηττό Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους.

2002 Η οδύσσεια του Π. Ηλιόπουλου Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους.

2004 Ο Θεός είναι αόρατος γιατί είναι μικροσκοπικός Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους.

2005 Black μπεε... Ντοκιμαντέρ με fiction και animation. Βραβείο β’ καλύτερης ταινίας τεκμηρίωσης στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

2008 Ισοβίτες Ταινία μεγάλου μήκους.

2016 Δεν θα Σωπάσω Ντοκιμαντέρ.

2018 Όλο γελούσε Ντοκιμαντέρ (αφιερωμένο στον ηθοποιό και φίλο του, Κώστα Τσάκωνα).

  

Μια ταινία - ντοκυμαντέρ που πρέπει να δούμε. 

Ευχαριστώ τον κ. Μαραγκό για την άδεια που μου έδωσε να αναρτήσω στο blog  το ντοκιμαντέρ. 

Τάνταλος

Στη Λυδία, κοντά στο βουνό Σίπυλο, ήταν μια πλούσια πολιτεία που είχε το όνομα του βουνού.  Ηγεμόνας ήταν ο γιος του Δία και της Ωκεανίδας Πλουτώς, ο Τάνταλος , ο αγαπημένος των θεών, που του χαν δώσει απ’ όλα με αφθονία. Τα τεράστια κοιτάσματα χρυσού που βρίσκονταν στο βουνό Σίπυλο, του φέρνανε αμύθητα πλούτη. Κανένας δεν είχε τόσο καρπερά χωράφια, κανένας δε μάζευε τόσο πλούσιες σοδιές, όσες μάζευε αυτός από τα περιβόλια του και  τ’ αμπέλια του. Στα λιβάδια του Τάνταλου έβοσκαν αμέτρητα κοπάδια από ψιλόμαλλα πρόβατα, γελάδια, βόδια στριφτοκέρατα και άλογα, γοργά σαν τον άνεμο.  Ο Τάνταλος είχε περίσσια απ’ όλα τα αγαθά της γης και θα ζούσε, ως τα βαθειά γεράματα, ευτυχισμένος, αν η μεγάλη του αλαζονεία και οι ανομίες που ‘κανε δεν φέρνανε το χαμό του.

Παντρεύτηκε δύο φορές και έκανε αρκετά παιδιά. Η κόρη του Νιόβη προσέβαλε τους θεούς όταν ισχυρίστηκε ότι τα δικά της παιδιά ήταν πιο όμορφα και άξια από εκείνα των θεών. Για να την τιμωρήσουν η Λητώ, ο Απόλλων και Άρτεμις σκότωσαν τα παιδιά της και μεταμόρφωσαν τη Νιόβη σε πέτρα επάνω στο Σίπυλο όρος.

Η Νιόβη θρηνεί για τα παιδιά της - ηο βράχος με μορφή γυναίκας στο βουνό Σίπυλο - ΒΑ της Σμύρνης (φωτ.www.mixanitouxronou.gr)

 Οι θεοί του φέρονταν σαν σε ίσο τους. Συχνά κατέβαιναν από τον Όλυμπο στα παλάτια του και τρωγοπίνανε και γλεντάγανε μαζί του. Αλλά και εκείνοι τον καλούσαν στον Όλυμπο και έπαιρνε μέρος στα συμβούλια των θεών,  τρωγόπινε μαζί τους στο παλάτι του βροντορίχτη Δία, του πατέρα του. ‘Όμως τα μυαλά του πήραν αέρα από την τόση ευτυχία και άρχισε να πιστεύει ότι είναι ίσος ακόμη και με τον Δία. Πολλές φορές όταν έφευγε από τον Όλυμπο έπαιρνε μαζί του αμβροσία και νέκταρ, που ‘ταν η τροφή των θεών, και κερνούσε τους θνητούς φίλους του  στα γλέντα που έκανε στο παλάτι του. Ο Τάναταλος φανέρωνε στους ανθρώπους ακόμα και αυτά που αποφασίζανε οι θεοί στο φωτεινό Όλυμπο για την τύχη του κόσμου. Δεν κράταγε τα μυστικά που του εμπιστευόταν ο πατέρας του Δίας. 

Κάποτε σε ένα συμπόσιο ο τρανός γιος του Κρόνου Δίας είπε στον Τάνταλο:  

-   -Γιε μου, ζήτα μου ό,τι θες και θα στο δώσω. Μου είσαι πολύ αγαπητός, γι’ αυτό θέλω και να σου κάνω ό,τι κι αν ποθήσεις.

Ο Τάναταλος ξεχνώντας πως είναι θνητός απάντησε στον πατέρα του, τον παντοδύναμο Δία:

-    -  Δεν έχω ανάγκη από τις ελεημοσύνες σου. Τίποτα δε μου λείπει. Η τύχη που μου ‘ταξαν οι μοίρες είναι πιο ωραία ακόμη και από των θεών.

Ο Δίας δεν αποκρίθηκε στον γιο του, σούφρωσε τα φρύδια του και συγκράτησε την οργή του. 

Στην Κρήτη,  όπου γεννήθηκε ο Δίας, μέσα στη σπηλιά  υπήρχε ένα χρυσό σκυλί για να τον φυλάει, όταν ήταν μωρό. Σαν μεγάλωσε ο Δίας και πήρε την εξουσία του κόσμου από τον Κρόνο, άφησε το σκύλο να φυλάει το ναό. Όμως ο βασιλιάς της Εφέσου Πανδάρεος λιμπίστηκε το χρυσό σκυλί, πήγε κρυφά  και το πήρε στο καράβι του. Του ήταν πολύ δύσκολο να κρύψει το ζώο γι αυτό αποφάσισε να το δώσει στον Τάνταλο. Αυτός το έκρυψε από τους θεούς. Ο παντογνώστης Δίας θύμωσε και έστειλε το γιο του Ερμή να πάει να το πάρει. Πράγματι ο Ερμής πήγε και ζήτησε από τον Τάνταλο το χρυσό σκυλί αλλά αυτός αρνήθηκε ότι το έχει. Μάλιστα ορκίστηκε για να του δείξει ότι λέει την αλήθεια. Αυτή του η  προσβολή εξόργισε  τον πατέρα του αλλά και αυτή την φορά δεν τον τιμώρησε. 

Κάποια μέρα που οι θεοί είχαν μαζευτεί στο παλάτι του για να φάνε και να πιούνε ο Τάνταλος θέλησε να τους δοκιμάσει, να δει αν είναι αλήθεια ότι οι θεοί τα ξέρουν όλα. Τοίμασε για τους θεούς ένα φρικτό δείπνο. Σκότωσε τον ίδιο του τον γιο, τον Πέλοπα, τον μαγείρεψε σε ένα καζάνι και σέρβιρε τη σάρκα του στο φαγητό, για να δει αν οι θεοί θα το καταλάβαιναν. Οι θεοί που αντιλήφθηκαν αυτό που είχε συμβεί αρνήθηκαν θα φάνε. Η θεά Δήμητρα όμως ήταν απορροφημένη με το πένθος της για την κόρη της, την Περσεφόνη, επειδή είχε απαχθεί στον Κάτω Κόσμο. Η Δήμητρα χωρίς να το καταλάβει έφαγε τον ώμο του Πέλοπα. Οι θεοί πήραν το φριχτό φαγητό, έβαλαν σε ένα καζάνι τα κόκκαλα και το κρέας κι ανάψανε φωτιά γερή. Και ο Ερμής με ξόρκια ξανάφερε το παιδί  στη ζωή. Και βγήκε πιο ωραίο από πρώτα, μόνον ο ώμος του , που χε φαγωθεί από τη θεά Δήμητρα του ‘λειπε. Ο θεός Ήφαιστος ώμος του ‘φτιαξε παρευτύς, όπως του πρόσταξε ο Δίας, έναν ώμο από ελεφαντόδοντο για να αντικαταστήσουν εκείνον που είχε φαγωθεί. Από τότε όλοι οι απόγονοι του Πέλοπα έχουν στο δεξιό ώμο μιαν άσπρη λαμπερή κηλίδα.

 

Η πράξη αυτή του Τάνταλου έκανε να ξεχειλίσει το ποτήρι της υπομονής του Δία και τον έριξε στο ζοφερό βασίλειο το Πλούτωνα και τον καταδίκασε σε μια φοβερή τιμωρία :  να στέκεται μέσα σε μια λίμνη με καθαρό νερό μέχρι το πηγούνι, αλλά όποτε ήθελε να σκύψει για να πιει νερό, η στάθμη της λίμνης κατέβαινε πολύ χαμηλά, κι έτσι δεν μπορούσε να το φτάσει. Επάνω από τη λίμνη κρέμονταν κλαδιά φορτωμένα με πεντανόστιμα λαχταριστά φρούτα ζουμερά σύκα, ροδοκόκκινα μήλα, ρόιδα, αχλάδια, ελιές και βαριά τσαμπιά από σταφύλια. Όποτε ο Τάνταλος προσπαθούσε να τα πιάσει, ο άνεμος τα σήκωνε ψηλότερα, χωρίς να μπορεί να τα αγγίξει.

Το μαρτύριο του Ταντάλου

 Δεν το βασανίζουν μονάχα η πείνα και η δίψα τον Τάνταλο, μα κι ένας ατέλειωτος τρόμος του σφίγγει την καρδιά. Πάνω από το κεφάλι του στέκει γερτός ένας βράχοςπου μόλις κρατιέται, έτοιμος κάθε στιγμή να πέσει και να τον τσακίσει κάτω από το βάρος του.

Η μοίρα του Ταντάλου έγινε παράδειγμα σε όσους έμπαιναν στον πειρασμό να ενοχλήσουν τους θεούς. Στην Οδύσσεια, όταν ο Οδυσσέας επισκέφτηκε τον κόσμο των νεκρών, είδε το μαρτύριο του Ταντάλου.

Ο Τάνταλος και ο ατέλειωτος φόβος του για την πτώση του βράχου

 Πηγές: 
Μύθοι και θρύλοι της Αρχαίας Ελλάδας: Ν. Α. Κουν