OI ΞΕΧΑΣΜΕΝEΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚO- ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Μαριολάκος Η.Δ.

Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών , Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, Τομέας Δυναμικής, Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας

 

Περίληψη

Πολλοί πιστεύουν οτι η Ελληνική Μυθολογία είναι ένα αποκύημα της ζωηρής

φαντασίας των ευφάνταστων αρχαίων Ελλήνων. Κατά συνέπεια, όλοι οι Ελληνικοί

Μύθοι είναι φανταστικές ιστορίες. Κατά τη γνώμη μου, η άποψη αυτή είναι εσφαλμένη, τουλάχιστον σχετικά με το θέμα των γεωγραφικών και φυσικών-ωκεανογραφικών χαρακτηριστικών του Ατλαντικού Ωκεανού, και γενικότερα των ωκεανών, όπως αυτά περιγράφονται κυρίως από τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τα Ορφικά και τον Πλούταρχο. Στην παρούσα εργασία (i) ορισμένες από τις παραπομπές που γίνονται από τους παραπάνω συγγραφείς είναι επιλεκτικά αναφερόμενες, και (ii) η φυσική και γεωλογική επιβεβαίωση είναι δεδομένη, με βάση τις σημερινές επιστημονικές απόψεις και γνώσεις.

Αυτό σημαίνει ότι οι Αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν τους Υπερβόρειους, τη Βαλτική Θάλασσα, το νησί της Ierne (Ιρλανδία) και τη Βρετανία κλπ, από τα Ορφικά. Από τα γραπτά του Πλούταρχου, γνώριζαν (i) τη σχετική θέση της σημερινής Ισλανδίας (Ωγυγία) και την απόστασή της από τη Βρετανία, (ii) ότι προς τα δυτικά της Ισλανδίας, υπάρχουν τρία άλλα νησιά και μάλιστα πρέπει να είχαν φτάσει μέχρι εκεί, όπου ο ήλιος δύει για μόνο μία ώρα την ημέρα, (iii) ότι πέρα από τα τρία αυτά νησιά και προς τα δυτικά υπάρχει μια «μεγάλη ήπειρος», η οποία περιβάλλει τον Ωκεανό και πολλά άλλα. Ο Όμηρος και ο Ησίοδος έγραψαν ότι (i) ο Ωκεανός είναι ένα «ποτάμι» που ρέει συνεχώς, (ii) ότι αυτό το ποτάμι περιβάλλει τη Γη και (iii) ότι η ροή του είναι τυρβώδης, όχι μόνο στην επιφάνεια, αλλά και στο βάθος επίσης .

Δυστυχώς, όλη αυτή η γνώση σταδιακά ξεχάστηκε από όλους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Οδύσσεια θεωρείται απλώς ένα ψυχαγωγικό ποίημα , και ο νόστος του Οδυσσέα , μια φανταστική ιστορία, χωρίς ίχνη ιστορικής πραγματικότητας .

Λέξεις κλειδιά : Ελληνική Μυθολογία, Κρόνος, Ωγυγία, Ατλαντικός Ωκεανός,

Oceanus, Gulf Stream(Κόλπος του Ρεύματος), Ηρακλής .

 1. Εισαγωγή

Πολλοί πιστεύουν οτι η Ελληνική Μυθολογία είναι αποκύημα της ζωηρής φαντασίας των αρχαίων Ελλήνων. Έτσι, μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα ,όλοι οι ειδικοί επιστήμονες και ειδικά οι αρχαιολόγοι και οι ιστορικοί, πίστευαν πως από κάθε  γραπτό αρχαίων συγγραφέων, όπως του Ησίοδου, του Πλάτωνα, του Στράβωνα, του Διόδωρου του Σικελιώτη και κυρίως του Ομήρου, που συνδέονταν με τη μυθολογία, έλειπε κάθε ‘’σπέρμα’’ αλήθειας. Οι Ελληνικοί Μύθοι συνεπώς ήταν φανταστικές ιστορίες . Μόνο μετά τις ανασκαφές του Σλήμαν αποδείχθηκε ότι όλα τα γραπτά του Ομήρου σχετικά με την Τροία ήταν αληθινά και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι και στην Ελλάδα πόλεις όπως οι Μυκήνες υπήρξαν και ήταν οι αντίπαλοι των Τρώων, κλπ.

Παρ 'όλα αυτά, ακόμη και σήμερα πολλοί πιστεύουν ότι όλα αυτά που περιλαμβάνονται σε αυτά τα γραπτά δεν αντιστοιχούν στην αλήθεια. Δική μας

έρευνα, σχετικά με την ακρίβεια πολλών φυσικών και γεωλογικών περιγραφών, αναφερόμενων από διάφορους αρχαίους συγγραφείς και ιδιαίτερα από τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τα Ορφικά, τον Διόδωρο Σικελιώτη, τον Πλούταρχο και άλλους, έχει δείξει ότι οι προϊστορικοί Έλληνες  γνώριζαν πολλά ,σχετικά με τα φυσικο- ωκεανογραφικά χαρακτηριστικά κυρίως του Ατλαντικού  Ωκεανού. Βεβαίως, όλα τα παραπάνω, για άγνωστους λόγους, δεν περιγράφονται κατά τέτοιο τρόπο που να είναι εύκολα κατανοητά από όλους, αλλά ως ένας μύθος, μέρος της ελληνικής μυθολογίας. Σε αυτή την μελέτη, αντικείμενο  της γεωμυθολογικής ανάλυσης είναι ο Ατλαντικός Ωκεανός και η σχέση του με τους μεγάλους Τιτάνες της Ελληνικής Μυθολογίας και κυρίως με τον Ωκεανό, τον Άτλαντα και τον Κρόνο. Όλα αυτά αναφέρονται σε μια πολύ παλιά εποχή και σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον στην έναρξη της 3ης χιλιετίας π.Χ., μέχρι το τέλος της 2ης, δηλαδή μέχρι το τέλος της Μυκηναϊκής περιόδου. Και επειδή πολλά από όσα θα ακολουθήσουν είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσουν κάθε είδους αντιδράσεις θα ήθελα να διευκρινιστεί ότι όσα αναφέρονται εδώ είναι αποσπάσματα κειμένων γνωστών αρχαίων συγγραφέων. Η δική μου συμβολή είναι ο γεωγραφικός προσδιορισμός των αρχαίων αναφορών και η φυσικοωκεανογραφική τεκμηρίωση τους με βάση τα συμπεράσματα των ερευνών των τελευταίων 10ετιών κυρίως....

 


ΤΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ:

http://www.ekke.gr/estia/Cooper/Mariolakos/New_Mariolakos_greek.pdf

Επίσκεψη στο Μαντείο και Ναό του Πτώου Απόλλωνα στο Ακραίφνιο

  Κυριακή 14 Μαΐου 2017 Επίσκεψη στο Ναό του Πτώου Απόλλωνα στο Ακραίφνιο

Συγκέντρωση στο πάρκινγκ καταστήματος Παπαχαραλάμπους                    στις 8.15 μ. μ.

Αναχώρηση για Αλίαρτο με στάση στο λόφο Πέτρα, δίπλα στο ελαιουργείο μετά το χωριό Αγία Παρασκευή, για να δούμε ό,τι απόμεινε από το ιερό του Απόλλωνα.

Στην Αλίαρτο παίρνουμε το δρόμο για το Ακραίφνιο, μέσω Κωπαΐδας. Ολιγόλεπτες στάσεις σε δυο σημεία για να δούμε τις καταβόθρες. 

Συνεχίζουμε και φτάνουμε στο Ακραίφνιο. Κατευθυνόμαστε στο ναό του Απόλλωνα. Ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο. Στη συνέχεια καφεδάκι, όποιος θέλει, στο χωριό και επίσκεψη στο Ναό του Αγίου Γεωργίου, που είναι χτισμένος πάνω στο ναό το Διονύσου. 

 Στην Ακρόπολη του Ακραιφνίου, στο Ηρώο του Πτώου και ναό της Δήμητρας η επίσκεψη δεν είναι δυνατή λόγω βλάστησης υψηλής. Επισκέφτηκα την περιοχή την Τρίτη 9-5-2017

13 με 13.30 τέλος ξενάγησης στο Ακραίφνιο. 

Όσοι δεν ήσαν στην προηγούμενη εκδρομή δια μέσου του Κόκκινου θα πάμε στο Ν. Κόκκινο, στη σπηλιά του Ηρακλή, ίσως και Λάρυμνα, θα αποφασιστεί επί τόπου και  κάστρο Γλα.  

Η επιστροφή θα γίνει δια μέσου Κάστρου – Ορχομενού  με ολιγόλεπτη στάση  στο Στροβίκι και στη συνέχεια Λιβαδειά.

Οδοιπορικό στα Αποστραγγιστικά Έργα των Μινύων στην Κωπαΐδα

Η επίσκεψη στα αποστραγγιστικά έργα των Μινύων στην κωπαΐδα ήταν η πρώτη  εκδρομή του Μυθολογικού Εργαστηρίου της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς των Ενηλίκων, στις 9-4-2017. 

Για την επίσκεψή μας αυτή έγραψαν κάποια από τα μέλη που συμμετείχαν: 

"Η ομάδα «Μυθολογικό Εργαστήρι» της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς  οργάνωσε την Κυριακή 9 Απριλίου εκδρομή «Αναζητώντας τα χνάρια των Μινύων στην Κωπαΐδα- Αποστραγγιστικά έργα».

Ένα οδοιπορικό στη διαδρομή των μύθων και των θρύλων, την περιοχή που και ο Ηρακλής τίμησε με την παρουσία του. Είχαν πραγματοποιηθεί ενημερώσεις από την ψυχή του Εργαστηρίου την κ. Βασιλική Νιαβή, για τη Μυθολογία της περιοχής, για τους Μινύες και επιχειρήθηκε ένα ταξίδι στη γνώση και τη δύναμη που κρύβει ο άνθρωπος, μέσα από τους μύθους και τα επιτεύγματα.

Πέρα από τις αρχαιολογικές και ιστορικές πληροφορίες, τη μυθολογία και τη φιλοσοφία, τα «Αρχαία Μονοπάτια» έχουν ως στόχο να συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν, να γνωρίσουν τον τρόπο σκέψης των Αρχαίων και να δώσουν ένα κίνητρο στον φίλο - επισκέπτη να ενεργοποιήσει ή να αναζητήσει εσωτερικές ατραπούς, άγνωστες μέχρι τώρα, και μέσα από αυτή τη διαδικασία να θέσει σε λειτουργία μηχανισμούς αυτοβελτίωσης και αυτογνωσίας. Ζητούμενο δεν είναι η στεγνή παράθεση ιστορικών στοιχείων που ο καθένας μας μπορεί εύκολα να πληροφορηθεί, ούτε μία αφηρημένη συσσώρευση γνώσεων και μία κλασική ξενάγηση σε αρχαιολογικούς τόπους. Η πηγή της ενδυνάμωσης είναι η κ. Βασιλική Νιαβή, που με το ακούραστο βλέμμα, την αγάπη για το τόπο (παρ’ όλο που δεν είναι ο τόπος καταγωγής της) συνέβαλε στο να ξεπεράσουμε την εγκατάλειψη του τοπίου και να οδηγηθούμε στην υπερηφάνεια και το δέος. Βασική επιδίωξη είναι η διαφορετική θέαση ενός τόπου, που μπορεί να εμψυχώσει, να καθοδηγήσει, να προβληματίσει, έτσι ώστε ο επισκέπτης να φύγει με ερωτήματα για τη ζωή του και να μπει στη διαδικασία να τα απαντήσει.

 Η ομάδα «Μυθολογικό Εργαστήρι» της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς θέλει να γίνει οδηγός για ένα νέο τρόπο ζωής που θα επηρεάσει τον σημερινό πολίτη και θα τον κάνει να σκεφθεί ότι οι αξίες, ο τρόπος ζωής και η οργάνωση της κοινωνίας του θα πρέπει να ορίζονται από τον ίδιο. Με τον κοινωνικό της χαρακτήρα, η εναλλακτική ομάδα δράσης έχει τη φιλοδοξία, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, να μάθουμε να ζούμε καλύτερα, παίρνοντας μαθήματα από το παρελθόν.

Ο δρόμος για την Ιθάκη είναι μακρύς αλλά στο τέλος αυτό που αξίζει είναι το ταξίδι με τους συντρόφους σου .

Ευχαριστώ… που ήμουνα και εγώ εκεί!"

Σκόνδρα Μίνα

 " Οδοιπορικό : Αναζητώντας τα χνάρια των Μινύων στην Κωπαϊδα –  Αποστραγγιστικά έργα.

   Ανάμεικτα συναισθήματα μου δημιούργησε το οδοιπορικό.   Από τη μια μεριά συναισθήματα θαυμασμού για τα έργα των Μινύων. Έργα μεγαλιώδη.

Τα χνάρια δικαιολογούν τον θαυμασμό μας. Φανταστείτε το μεγαλείο τους στην εποχή τους ! Αλλά και σήμερα προκαλούν τον θαυμασμό,  βλέποντας με τα μάτια μας τον Τάφο του Μινύα, τη διώρυγα των Μινύων, δίπλα στο δρόμο Κάστρου Ορχομενού, και με τη φαντασία μας «είδαμε» την τεχνητή καταβόθρα, διότι η πρόσβαση προς αυτήν δεν ήταν δυνατή λόγω της οργιώδης βλάστησης, αλλά και τα οικοδομήματα που υπήρχαν κάποτε στο κάστρο του  Γλα.

  Από την άλλη μεριά αισθάνθηκα θλίψη για το παρόν του τόπου και συγκεκριμένα για την εξαφάνιση από του προσώπου της γης των ιχνών του μεγαλιώδους αποστραγγιστικού έργου των Μυνίων αφ’ε νός και την καταστροφή του περιβάλοντος της Λάρυμνας αφ’ετέρου.

Ευτυχώς που σώζεται η Μεγάλη Καταβόθρα  ή Σπηλιά του Ηρακλή στο Νέο Κόκκινο, γιατί, εκτός από τα ξεκοιλιασμένα βουνά (που υποτίθεται ότι θυσιάστηκαν για την « ανάπτυξη ») η ρύπανση της Λάρκο βασιλεύει στην περιοχή και είναι απορίας άξιο πως επιβιώνουν οι εκεί εργαζόμενοι !"

                                                     

                                                                        Κώστας Ντουρντουρέκας

 

 " Μια εκδρομή στα μονοπάτια του παρελθόντος ενός μεγαλοφυούς λαού που λέγονται Μινύες. Οι Μινύες έζησαν στην Βοιωτία και ήταν οι πρώτοι που αποξέραιναν την λίμνη Κωπαΐδα και έμειναν στην ιστορία για τα περίφημα αρχαία αρδευτικά τους έργα που έδωσαν ζωή σε όλη την γύρω περιοχή με τον μεγάλο πολιτισμό τους. Σε κάθε στάση μας πλεκόταν τόσο όμορφα η ιστορία και ο μύθος. Η ιστορία ενός μεγάλου πολιτισμού των Μινυών με τους  άθλους του Ηρακλή. Σας περιμένουμε στην επομένη εκδρομή να ζήσετε μαζί μας μια υπέροχη εμπειρία και πολλές γνώσεις.

                                                                                         Αναστασίου Ελένη

Είσοδος στον τάφο των Μινύων

 Θησαυροφυλ'ακιο των Μινύωνή τάφος των Μινύων

                             Στο Θέατρο - ωδείο του Ορχομενού


                                                          

" Ότι απόμεινε από το ανάχωμα του φράγματος των Μινύων"

Στο κάστρο του Γλα 

                  

                                                         Η διώρυγα των Μινύων στο Στροβίκι                   

    

Προς τη Σπηλιά του Ηρακλή

Μεγάλη Καταβόθρα ή Σπηλιά του Ηρακλή

                 

Εσωτερικό της Σπηλιάς του Ηρακλή - προστατευτικός τοίχος κατασκευασμένος από τους Μινύες

Κάπου εδώ, χαμένη στην πυκνή βλάστηση είναι η είσοδος της τεχνητής καταβόθρας

                                Ένα από  τα 16 φρεάτια των Μινύων κατά μήκος της υπόγειας σήραγγας, γεμάτο σκουπίδια.  Βρίσκεται δίπλα στο δρόμο  Ν. Κόκκινο- Λάρυμνα

«Η συμβολή του Ηρακλή στη δημιουργία της Κρητο-Μυκηναϊκής κοσμοκρατορίας: μια γεωμυθολογική προσέγγιση»

ΔΗΜΟΣIA ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΕΒΑΔΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Λιβαδειά 25/4/2017

 Στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λεβαδείας λειτουργούν εδώ και αρκετό καιρό 2 Μυθολογικά Εργαστήρια Ενηλίκων με υπεύθυνη την εκπαιδευτικό κ.Βασιλική Νιαβή.

Σκοπός των εργαστηρίων είναι η σύνδεση μύθων και τόπων της Βοιωτίας μέσα από συναντήσεις αλλά και επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους.Οι συμμετέχοντες δηλ. ανακαλύπτουν τα μυθολογικά μονοπάτια της Βοιωτίας.

Στα πλαίσια αυτών των συναντήσεων  η Βιβλιοθήκη με την υποστήριξη του Συλλόγου «Φίλοι της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς» οργανώνει διάλεξη του κ. Ηλία Μαριολάκου, ομότιμου Καθηγητή Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα «Η συμβολή του Ηρακλή στη δημιουργία της Κρητο-Μυκηναϊκής κοσμοκρατορίας: μια γεωμυθολογική προσέγγιση».

Η συστηματική γεωμυθολογική ανάλυση, βασισμένη αποκλειστικά και μόνον στα κείμενα αρχαίων συγγραφέων (Ορφικούς, Όμηρο, Ησίοδο, Κράτη Μαλλώτη, Διόδωρο Σικελιώτη, Στράβωνα, Πλούταρχο και πολλούς άλλους), έδειξε τα ακόλουθα:

        i.            Ότι η Ελληνική Μυθολογία δεν είναι ένα ωραίο παραμύθι, αλλά πάντα εμπεριέχει έναν ιστορικό πυρήνα.

      ii.            Ότι ο Ηρακλής είναι ένα ιστορικό πρόσωπο, με μοναδικές ηγετικές και διοικητικές ικανότητες.

    iii.            Ότι δραστηριοποιήθηκε σε όλη την έκταση της Μυκηναϊκής Κοσμοκρατορίας.

     iv.            Ότι η Κοσμοκρατορία αυτή ξεκίνησε στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ.

       v.            Ότι η Κρητο-Μινωική Κοσμοκρατορία συνεχίστηκε από τους Μυκηναίους, μέχρι την κατάρρευσή τους.

     vi.            Ότι πρόκειται για μια οικονομική και πολιτισμική Κοσμοκρατορία, μοναδική στην παγκόσμια ιστορία, που διατηρήθηκε για τουλάχιστον 1500 χρόνια.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 6 Μαϊου 2017 στις 7.30 μμ. στο Συνεδριακό Κέντρο «ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ».