Ορφική Θεογονία – το ορφικό αυγό

Οι ορφικοί, οπαδοί θρησκευτικής κίνησης που εμφανίστηκε τον 6ο π.Χ. αι., απέδιδαν την ίδρυση της θρησκείας τους στον Ορφέα και τον θεωρούσαν δημιουργό πολλών επικών ποιημάτων με τον τίτλο Θεογονίαι. Το μεγαλύτερο μέρος από αυτά τα ποιήματα έχει χαθεί.

Στη θεογονία των ορφικών εκτός από το χάος, τη γαία, τον ουρανό, τον ωκεανό υπάρχουν κι άλλες πρωταρχικές δυνάμεις όπως ο χρόνος, ο αιθέρας, το ύδωρ και το κοσμικό αβγό.

Κοσμικό αυγό

Στην αρχή υπήρχε ο αγήραος (αγέραστος) χρόνος. Από το χρόνο δημιουργήθηκε ο αιθήρ και γύρω του ένα απέραντο χάσμα, το χάος τυλιγμένο σε βαθύ έρεβος. Μέσα στον αιθέρα δημιούργησε ο χρόνος το κοσμικό αβγό, που έλαμπε μέσα στο χάος. Από το αργυρό αβγό (ωόν αργύφεον) εκκολάφθηκε ο Φάνης, (ή Φαέθων ή Πρωτόγονος ή Μήτις ή Έρως ή Ηρικεπαίος) που ήταν και αρσενικός και θηλυκός, με τέσσερα μάτια, τέσσερα κεφάλια με μορφή ζώου, χρυσά φτερά και φωνή λιονταριού και κριού. Το όνομά του υποδηλώνει το φως και τον θεωρούσαν σαν το φωτεινό δημιουργό του κόσμου. Δημιούργησε Νύχτα τον Ουρανό για να κατοικούν οι θεοί, τη Γη και τη Σελήνη.

Η διαδοχική γέννηση των θεών γίνεται όπως και στη Θεογονία του Ησίοδου με κάποιες μικρές αποκλίσεις. Ο Ουρανός εκδιώκεται από τον Κρόνο κι εκείνος με τη σειρά από το Δία, που δημιουργεί εκ νέου τον κόσμο.
Ο Ζευς καταβροχθίζει το Φάνητα κι έτσι γίνεται παντοδύναμος και κυρίαρχος των πάντων. Κέντρο της θεογονίας είναι ο γιος του Δία και λυτρωτής του κόσμου Ζαγρεύς Διόνυσος. Ο Διόνυσος Ζαγρεύς ήταν γιος του Δία και της Κόρης - Περσεφόνης και με τη γέννησή του τερματίζεται η δημιουργία θεϊκών όντων.

Τιτάνες με κομμάτια του Διόνυσου Ζαγρέα

Οι Τιτάνες κατατεμαχίζουν και κατασπαράζουν το Διόνυσο, μόνο που η Αθηνά καταφέρνει να περισώσει την καρδιά του με την οποία ο Δίας τον ξαναδημιουργεί και τον επαναφέρει στη ζωή. Ο Δίας με τους κεραυνούς του τιμωρεί τους Τιτάνες και από τη στάχτη τους φτιάχνει το γένος των ανθρώπων. Αλλά επειδή η τέφρα των Τιτάνων περιείχε και την τέφρα του καταβροχθισθέντος Διονύσου, ο άνθρωπος έχει δυο φύσεις. Μία τιτανική και μία θεϊκή. Θεϊκή είναι η ψυχή του και τιτάνιο είναι το σώμα του.

Σύμφωνα με τους ορφικούς η ανθρώπινη ψυχή φυλακίστηκε μέσα το σώμα ως συνέπεια του αμαρτήματος των Τιτάνων. Οι άνθρωποι οδηγούνται προς τη λύτρωση μέσα από την προσπάθεια να αποσπάσουν και να διαχωρίσουν μέσα τους το θεϊκό στοιχείο από το τιτανικό.

Αλλά η οδός αυτή είναι μακρά, γιατί η ψυχή υπόκειται συνεχώς σε νέες μετενσαρκώσεις, επιστρέφοντας στη γη μετά από πρόσκαιρη διαμονή στον Άδη και πρέπει να ολοκληρώσει ολόκληρο τον κύκλο των γενέσεων και τη σειρά των μετεμψυχώσεων. 
 Βίντεο σχετικό με την Ορφική Κοσμογονία:

https://www.youtube.com/watch?v=cjvTSuICWEg

Η μάχη του Δία με τον Τυφέα ή Τυφώνα

 Όταν ο Δίας νίκησε του Τιτάνες τους φυλάκισε στα Τάρταρα και έβαλε τους  Εκατόγχειρους  να φρουρούν τη σιδερένια πόρτα που έφτιαξε ο Ποσειδώνας, η Γη γέννησε το στερνό της παιδί τον φοβερό Τυφέα ή Τυφώνα. Πατέρας του ήταν ο Τάρταρος .

 Ο Τυφώνας είναι το πιο τρομακτικό από όλα τα τέρατα. Στο ύψος και στη δύναμη ξεπερνούσε όλα της τα παιδιά.  Μέχρι τους μηρούς είχε ανθρώπινη μορφή, το ύψος του ήταν τόσο τεράστιο ώστε ξεπερνούσε όλα τα βουνά, συχνά το κεφάλι του άγγιζε τα άστρα. Όταν άνοιγε τα χέρια του το ένα έφτανε στην ανατολή και το άλλο στη δύση. Και από τους τεράστιους ώμους του ξεπηδούσαν εκατό κεφάλια ερπετού, που τα μάτια τους ξερνούσαν φωτιά! Από τους μηρούς και επάνω το σώμα του ήταν ένα κουβάρι από τεράστιες  οχιές, που τέντωναν το σώμα τους μέχρι το κεφάλι του και έβγαζαν συριγμούς και απίστευτους ήχους.  Μπορούσε να μιμείται όλες τις γλώσσες, να μιλά στους  θεούς, αλλά  και να μουγκρίζει σαν ταύρος, να βρυχάται σαν λιοντάρι αλλά και να γαυγίζει σαν μικρό χαριτωμένο κουταβάκι! Στο κεφάλι και στα μάγουλα του ανέμιζαν βρωμερές μεγάλες τρίχες. Τα μάτια του έριχναν ένα βλέμμα φωτιά.

Αυτή ήταν η όψη και το ύψος του Τυφώνα όταν επιτέθηκε στον ουρανό, ρίχνοντας εναντίον του πύρινους βράχους, με κραυγές ανάκατες με συριγμούς, ενώ το στόμα του ξερνούσε φωτιά. Οι θεοί βλέποντας τον φοβήθηκαν και έφυγαν άρον άρον για την Αίγυπτο αφού πήραν μορφή ζώων!

Έτσι ο Απόλλων έγινε γεράκι ή κοράκι, ο Ερμής ίβις, ο Άρης ένα πολύ λεπιδωτό ψάρι, η Άρτεμις γάτα, ο Διόνυσος τράγος, ο Ηρακλής ελάφι, ο ‘Ηφαι­στος βόδι, η Αφροδίτη έπεσε στον Ευφράτη και έγινε ψάρι, αυτό που αργότερα οι θεοί το έκαναν αστερισμό, τους Ιχθύες. Ο Πάνας  μεταμορφώθηκε σε αιγόκερο, και δική του ιδέα, λέει, ήταν να με­ταμορφωθούν οι θεοί σε ζώα για να γλιτώσουν γι’ αυτό, αργότερα, από ευγνωμοσύνη στον Πά­να, έβαλαν στον ουρανό τον αστερισμό του Αιγόκερου.  Μόνο ο Δίας με την ατρόμητη την κόρη του, την Αθηνά, έλεγαν πως έμειναν στη θέση τους, απο­φασισμένοι να αντισταθούν. Ακόμα και για τον ίδιο τον Δία όμως είπαν μερικοί πως τότε είχε μεταμορφωθεί και αυτός σε κριάρι.

Όσο ο Τυφώνας ήταν  μακριά, ο Δίας του πετούσε κεραυνούς, όταν όμως πλησίασε  του επιτέθηκε με ένα ατσάλινο δρεπάνι και τον κυνήγησε μέχρι το όρος Κάσιος που βρίσκεται στη Συρία, το σημερινό Τζεμπέλ – έλ- Άκρα. Εκεί ξεκίνησε μια μάχη σώμα με σώμα, όμως ο Τυφώνας τον αγκάλιασε και τον ακινητοποίησε, του άρπαξε το δρεπάνι και του έκοψε τους τένοντες των χεριών και των ποδιών του Δία. Τον πήρε στον ώμο του, τον μετέφερε μέσα από τη θάλασσα μέχρι την Κιλικία και όταν έφτασε στο Κωρύκειον άντρον – έτσι λέγεται η σπηλιά όπου κατοικούσε – τον άφησε κάτω και αμέσως έκρυψε τους τένοντες, βάζοντάς τους μέσα σε ένα τομάρι αρκούδας.  Και στη συνέχεια έβαλε ένα θηλυκό δράκο, τη Δελφύνη, που είναι μισή ζώο και μισή κοπέλα. Όμως ο Ερμής και ο Αιγιπάν, μάλλον ο θεός Πάνας,  άρπαξαν κρυφά τους τένοντες και τους έβαλαν ξανά στο σώμα του Δία, χωρίς να τους δει κανείς με το εξής τέχνασμα. Ο θεός Πάνας με το μουσικό του όργανο τη «σύριγγα»,* άρχισε να παίζει με αποτέλεσμα να αποσπάσει την προσοχή της Δελφύνης και του Τυφώνα, τότε ο Ερμής βρίσκει την ευκαιρία να αρπάξει τους τένοντες και να τους δώσει στο Δία που βρίσκεται πεσμένος στο έδαφος χωρίς δυνάμεις. 

Ο Δίας αμέσως τους βάζει στη θέση του σηκώνεται και αμέσως βρίσκει τη δύναμή του. Ανέβηκε στους ουρανούς και με το άρμα του που το έσερναν φτερωτά άλογα  αρχίζει να κυνηγά τον Τυφώνα  μέχρι τη Θράκη, και έδωσε μάχη κοντά στο όρος Αίμο, βουνά ολόκληρα του έριχνε. Τα βουνά και οι κεραυνοί τον τραυμάτισαν και κύματα αίματος γέμισαν το βουνό και γι αυτό από τότε το βουνό ονομάστηκε Αίμος. Τραυματισμένος βαριά σηκώθηκε και προσπάθησε να ξεφύγει μέσα από τη θάλασσα της Σικελίας. Εκεί ο Δίας τον πρόφτασε και έριξε πάνω του την Αίτνα που βρίσκεται στη Σικελία. Είναι ένα τεράστιο  βουνό, από το οποίο ακόμα και σήμερα ξεπηδούν φλόγες, που προέρχονται, όπως λένε, από τα χτυπήματα των κεραυνών του Δία.

*Η σύριγγα είναι ένα πνευστό όργανο από οκτώ καλαμιά. Το όνομά του το οφείλεται στο όνομα της νύμφης Σύριγγα, η οποία για να αποφύγει το θεό Πάνα που την κυνηγούσε, μεταμορφώθηκε σε καλαμιά. Όμως ο Πάνας κατάφερε να πιάσει τελευταία στιγμή τα μαλλιά της.  Καθώς μεταμορφώθηκε σε καλαμιά του έμεινα στα χέρια του κάποια κομμάτια της από τα οποία έφτιαξε το μουσικό όργανο σύριγγα.             

Ερμηνείες του μύθου του Τυφώνα

Ο Τυφών ήταν η χαρακτηριστική προσωποποίηση του μετεωρολογικού φαινομένου, του τυφώνα. Ο τυφώνας, το φυσικό φαινόμενο,  με τη κίνησή του  ανασηκώνεται από τη Γη, έχοντας τα πόδια του στη γη,  στροβιλίζεται όπως τα  φίδια του μύθου, και πλατειάζοντας υψώνεται μέχρι τον ουρανό, ενώ μαύρα συνήθως σύννεφα, που φαίνονται σαν τα  κεφάλια του, να περιστρέφονται μ΄ αυτόν και να καλύπτουν όλο τον ουρανό.

Κατά τον Ησίοδο ο Τυφώνας αποτελεί την  προσωποποίηση της ηφαιστειακής έκρηξης. Άλλωστε και η και η λέξη τυφών σημαίνει « καπνός που ζαλίζει>.

Οι μεταμορφώσεις των θεών και η φυγή τους  στην Αίγυπτο, όπως μας λέει ο Λουκιανός, επινοήθηκε για να εξηγήσει τη λατρεία των θεών με μορφή ζώων στην Αίγυπτο, αλλά που υπήρχε και στον ελλαδικό χώρος σε παλαιότερες μορφές λατρείας, όπως  του ταυρόμορφου και κριαρόμορφου Δία, του τραγόμορφου Διονύσου ή Πάνα κ.’α.   

Οι Έλληνες θεοί στην Αίγυπτο:

• ·         Ο Ζευς σε κριάρι  - ο Άμμων με κεφάλι κριαριού
• ·         Ο Ερμής σε ίβιδα  – ο Θωθ  με κεφάλι ίβιδα ή γερανός
• ·         Ο Απόλλωνας σε γεράκι ή κοράκι  –ο  Ρα  με κεφάλι γερακιού
• ·         Η Άρτεμις σε γάτα – η Πάστ με κεφάλι γάτας
• ·         Ο Ηρακλής σε ελάφι -
• ·         Άρης ένα πολύ λεπιδωτό ψάρι -
• ·         Ο Ηφαι­στος βόδι -
• ·         ΟΔιόνυσος τράγος -
• ·         Ο Παν μεταμορφώθηκε σε αιγόκερο-
• ·         Η Αφροδίτη έπεσε στον Ευφράτη και έγινε ψάρι -

Μπορεί στη φυγή των θεών  στην Αίγυπτο να ‘χουν αποτυπωθεί στο μύθο και μνήμες για βιαστική φυγή ελλαδικών πληθυσμών προς την Αφρική, που θα έγινε ίσως κατά τη διάρκεια ασυνήθιστης ηφαιστειακής δραστηριότητας, όπως η τρομακτική έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας, γύρω στο 1450. 

Δεύτερη γενιά των Ολύμπιων θεών

Ο Δίας, η ‘Ηρα, ο Ποσειδώνας, ο Άδης, η Εστία και η Δήμητρα είναι οι έξι πρώτοι Ολύμπιοι θεοί και ονομάστηκαν έτσι γιατί κατά τον πόλεμο είχαν ορμητήριο το βουνό Όλυμπο.

Η Αθηνά βγαίνει από το κεφάλι του Δία

Ο Δίας παντρεύεται την Ήρα που θα είναι και η τελευταία και αληθινή σύζυγός του. Ο Δίας αρχικά παντρεύτηκε τη Μήτιδα, κόρη του Τιτάνα Ωκεανού και της Τιτανίδας Τηθύδας, θεά της πανουργίας, της ευφυΐας. Η Μήτιδα, λεει ο Ησίοδος ήξερε περισσότερα πράγματα απ’ όλους τους θεούς, και φυσικά, απ’ όλους τους ανθρώπους. Σύντομα μένει έγκυος και περιμένει μια κόρη από τον Δία, την Αθηνά, που θα γίνει θεά της πανουργίας, της ευφυΐας, των τεχνών και του πολέμου, του στρατηγικού και τακτικού πολέμου  και όχι των βίαιων συγκρούσεων. Επειδή  Δίας φοβόταν ότι αν η Μήτιδα γεννούσε αγόρι θα του έπαιρνε την εξουσία  αποφασίζει να καταπιεί τη Μήτιδα. Επειδή η Μήτιδα είχε την ικανότητα να μεταμορφώνεται όποτε ήθελε σε αντικείμενο ή ζώο, ο Δίας της ζήτησε να μεταμορφωθεί σε σταγόνα νερού και με μιας την κατάπιε.  Επειδή η Μήτιδα ήταν έγκυος η κόρη του θα γεννηθεί από το κεφάλι του Δία. Με την κατάποση αυτή ο Δίας αποκτά την ευφυΐα. Πλέον τώρα  είναι αήττητος διότι κατέχει τα όπλα των Τιτάνων που του δώρισαν, την αστραπή, τον κεραυνό και την βροντή  αλλά  και την ευφυΐα, είναι ο πιο δυνατός συγχρόνως και ο πιο σοφός.

Η δεύτερη γυναίκα το Δία είναι η Τιτανίδα  Θέμιδα, θεά της δικαιοσύνης,

κόρη του Ουρανού και της Γαίας. Θα απόκτησε μαζί της παιδιά που συμβολίζουν απόλυτα, τις αναγκαίες αρετές για την ανοικοδόμηση και κατόπιν τη διατήρηση μιας αρμονικής και ισορροπημένης κοσμικής τάξης, μεταβαίνοντας απ

Θέμιδα

ό το αρχικό χάος σε μια βιώσιμη και αξιοθαύμαστα καλά οργανωμένη  κοσμική τάξη.  Μεταξύ των παιδιών τους είναι οι Ώρες, η Ευνομία που σημαίνει «καλός νόμος», η Δίκη, δηλ. δικαιοσύνη με την έννοια της δίκαιης κατανομής πραγμάτων και η Ειρήνη. Οι Μοίρες, θεές του πεπρωμένου: καθήκον τους να μοιράζουν τα καλά και τα κακά στους θνητούς, αλλά αποφασίζουν για το χρόνο ζωής του καθενός και είναι η Λάχεση, η Άτροπος και η Κλωθώ.

Ήρα

Στη συνέχεια ο Δία θα σμίξει με θεές αλλά και θνητές και θα αποκτήσει: τον Άρη, την Ελείθυια και την Ήβη  από την Ήρα τον  Απόλλωνα και την Άρτεμη από τη Λητώ,  τον Διόνυσο από τη Σεμέλη,  τον Ερμή  από την νύμφη Μαία. Λέγεται ότι η Ήρα επειδή είχε θυμώσει με τις απιστίες του Δία γέννησε από μόνη της τον Ήφαιστο. Έτσι συμπληρώθηκε η δεύτερη γενιά των Θεών: Άρης, Ερμής, Απόλλων, Άρτεμης, Διόνυσος Ήφαιστος.

Ο Δίας απέκτησε και άλλα παιδιά :

•          Με την Ευρυνόμη τις τρεις Χάριτες: Αγλαΐα, Ευφροσύνη  και Θάλεια

•          Με τη θεά Δήμητρα την Περσεφόνη

•         Με την Μνημοσύνη τις εννέα Μούσες: Θάλεια, Κλειώ, Ερατώ, Ευτέρπη, Τερψιχόρη, Ουρανία, Μελπομένη, Καλλιόπη και  Πολύμνια

•         Με τη Νύμφη  Καλλιστώ τον Αρκάδα

•         Με την Αλκμήνη τον Ηρακλή

•         Με τη Δανάη τον Περσέα

•         Με την Ευρώπη τον Μίνωα και το Ραδάμανθυ

•         Με την Αντιόπη τους Διόσκουρους Ζήθο και Αμφίονα

•         Με τη Νύμφη Ταϋγέτη τον Λακεδαίμονα

•         Με την Ιώ τον Έπαφο

•         Με την κόρη του Θεστίου Λήδα τους Διόσκουρους Κάστορα και Πολυδεύκη και την Ωραία Ελένη

Τιτανομαχία

Ο Κρόνος νικήθηκε από το γιο του τον στερνό, τον Δία, ο οποίος, με συμβουλή της Γης, ελευθέρωσε τα αδέλφια του, Τιτάνες, Εκατόγχειρους και Κύκλωπες, από τον Τάρταρο. Αυτά  χάρηκαν που ξαναβγήκαν στο φως, θαύμασαν τον γενναίο αδελφό τους, τον Δία, και στάθηκαν στο πλευρό του γεμά­τα μίσος για τον άδικο πατέρα τους. Έτσι οι θεοί χωρίστηκαν σε δυο αντίπαλα στρατόπεδα: από τη μια ο Δίας με τ' αδέλφια του, από την άλλη ο Κρόνος με τα δικά του αδέλφια, τους Τιτάνες.

 Παλαιοί και νέοι θεοί, αρσενικοί και θηλυκοί, πήραν μέρος σ' αυτό τον πόλεμο. Οι Κύκλωπες προμήθεψαν στο Δία  τη βροντή, την αστραπή και τον κεραυνό, τα τρομε­ρά όπλα του. Αλλά και από την Τιτανογενιά δεν ήταν όλοι με το μέρος του Κρόνου: η φοβερή Ωκεανίδα, η Στύγα, με τα τέσσερα παιδιά της, το Κράτος και τη Βία, τον Ζήλο και τη Νίκη, ήρθε πρώτη να ενισχύσει την παράταξη του Δία· και, όπως έλεγαν μερικοί, όχι μόνο η Στύγα, αλλά και ο πατέρας της, ο Ωκεανός, ο πρωτότοκος από τους Τιτάνες, ήταν με το μέρος του Δία ή τουλάχιστον δεν πολέμησε στην παράταξη του Κρόνου. Ακόμα και για τον Προμηθέα, το γιο του Ιαπετού, ενός από τους πιο μεγάλους Τιτάνες, ορισμένοι είπαν πως σ' αυτό τον πόλεμο είχε δράσει σαν πρωτοπαλίκαρο και σαν σύμβουλος του Δία. 
Τους Τιτάνες ούτε η μάνα τους η Γη δεν τους βοήθησε. Αυτή είχε σώσει τον Δία από τον ανθρωποφάγο πατέρα του και αυτή τώρα έδινε συμβουλές στον προστατευόμενο της, για να νικήσει τους εχθρούς του και να γίνει βασιλιάς του ουρανού. Ωστόσο οι Τιτάνες δεν ήταν εύκολοι αντίπαλοι. Έτσι έπιασαν θέσεις πάνω στο βουνό την Όθρη, ενώ ο Δίας και οι δικοί του έπιασαν θέσεις στον Όλυμπο.

Τότ' εκείνοι μεταξύ τους μάχην άγριαν έχοντας, συνεχώς πολεμούσαν δέκα χρόνια ολόκληρα, και στην έριδα δεν ήταν λύση ουδέ τελειωμός για κανένα, ίσο τέλος ήταν του πολέμου τους. Σ' αυτή την κατάσταση, σύμφωνα με μια παραλλαγή του μύθου, η Γη έδωσε χρησμό πως ο Δίας έμελλε να νικήσει, μόνο αν έπαιρνε με το μέρος του εκείνους τους θεούς που ήταν φυλακισμένοι στα Τάρταρα. Και τότε ήταν που ο Δίας  αποφάσισε να ελευθερώσει τους Κύκλωπες και τους Εκατόγχειρες ή τότε κατάφερε να τους πείσει να αλλάξουν στρατόπεδο και να πολεμήσουν στο πλευρό του, αφού υποσχέθηκε πως με τη δική του βασιλεία αυτοί θα χαίρονταν μεγάλες απολαβές, όπως και οι άλλοι σύμμαχοι του, όπως η Γη και η Στύγα με τα παιδιά της, όπως τα ίδια τ' αδέλφια του.

Έτσι, είπε ο Δίας και οι Κύκλωπες του έδωσαν τη βροντή, την αστραπή και τον κεραυνό, και ο Ποσειδώνας την τρίαινα, και ο Άδη την «κυνέην», μια σκούφια από σκυλοτόμαρο, που τον έκανε αόρατο. Τότε όλοι οι φίλοι του Δία εμψυχώθηκαν και ξαναμπήκαν στον πόλεμο. Όμως την πιο μεγάλη ορμή την έδειξαν οι Εκατόγχειρες: 
«Τότε αυτοί με τους Τιτάνες στήσαν μάχη φοβερή, πέτρες από τις πελώριες μες στα χέρια έχοντας. Κι οι Τιτάνες απ' την άλλη τις δικές τους φάλαγγες τις ενίσχυαν με ζήλο- κι έτσι και οι δυο μεριές των χεριών και της ορμής τους έργο φανερώνανε. Φοβερά τότες ο πόντος βούιζ' ο απέραντος, και στη γη πάταγος μέγας, στέναζε κι ο ουρανός, όπως σειόταν, κι απ' τις ρίζες τιναζόταν ο Όλυμπος στις ριπές των αθανάτων, δόνηση έφτανε βαθιά και στον Τάρταρο το μαύρο και ποδιών βαριά βουή από άμετρες εφόδους και βολές πολύ γερές.

Άλλο δεν κρατήθει ο Δίας, μα κι εκείνου παρευθύς μένος γιόμισαν τα φρένα και την πάσα δύναμη φανέρωνε και τότε μέσα από τον ουρανό κι απ' τον Όλυμπον ορμώντας άστραφτε συνέχεια, με βροντές οι κεραυνοί του κι αστραπές πετάγονταν απ' το στιβαρό του χέρι κι ιερή φλόγα άπλωναν. Κι η ζωοδόχος γη τριγύρω καίγονταν με ορυμαγδό, τριζοβόλαγαν τα δάση στη μεγάλη πυρκαγιά- και η γη έβραζε πάσα, τα νερά του Ωκεανού και ο άπατος ο πόντος· τύλιγε θερμός ατμός τους Τιτάνες στη γη πάνω και η φλόγα έφτανε ως το θεϊκόν αέρα πλέρια και τους τύφλωνε, αν κι ασύγκριτους, η λάμψη κεραυνού και αστραπής.

Κάμα κάτεχε το Χάος φαίνονταν αντικριστά, με τ' αφτιά βουή ν' ακούσεις, με τα μάτια σου να ιδείς, έτσι ως όταν επλαγιάζαν μαζί η Γη κι ο Ουρανός-μ' άλλα λόγια τόσο μέγας γδούπος είχεν ορθωθεί, ως εκείνη ερειπωνόταν κι απ' τα ύφη του κι αυτός».

 Ύστερα από όλα αυτά και με πάρα πολύ μεγάλη δυσκολία η μάχη άρχισε να κλίνει με το μέρος των Ολυμπίων. Τότε οι τρεις Εκατόγχειρες, με τα τριακόσια χέρια τους συνολικά, σήκωσαν τριακόσιους τεράστιους βράχους και καταπλάκω­σαν τους Τιτάνες. Και σαν πέτυχαν τούτο το απί­στευτο, τότε πια τους πήραν και τους έριξαν κά­τω από τη γη τόσο βαθιά όσο απέχει από τη γη ο ουρανός. Εκεί, στον σκοτεινό και μουχλιασμένο χώρο του Ταρτάρου, τους έδεσαν με βαριά δε­σμά. Γύρω τους χάλκινος φράχτης και πέρα ως πέρα νύχτα και τείχος τριπλό" εκεί οι ρίζες της γης και της θάλασσας- από εκεί δεν γίνεται να ξαναβγούν, τις πόρτες τις έχει κλείσει ο Ποσειδώνας- και, φύλακες πιστοί του Δία, μένουν εκεί οι Εκατόγχειρες.

Παραλλαγή. Όταν η Ήρα έμαθε πως από εξώγαμη σχέση του Δία με την Ιώ γεννήθηκε ο Έπαφος, θεός με δύναμη πολύ μεγάλη, κάλεσε τους Τιτάνες να παραμερίσουν τον Δία από τη βασιλεία του ουρανού και να επαναφέρουν τον Κρόνο. Όπως όμως αυτοί προσπαθούσαν να σκαρφαλώσουν στον ουρανό, ο Δίας με τη βοήθεια της Αθηνάς, του Απόλλωνα και της Άρτεμης, τους γκρέμισε στα Τάρταρα. Τον αρχηγό τους, τον Άτλαντα, τον υποχρέωσε τότε ο Δίας να σηκώνει στους ώμους του αιώνια τον ουρανό και να τον κρατά πάντα πάνω από τη γη.

Ερμηνείες της Τιτανομαχίας

Α. Γεωλογική ερμηνεία

Στην Τιτανομαχία περιγράφονται έκτακτα μετεωρολογικά και γενικότερα φυσικά φαινόμενα. Θύελλες, Τυφώνες, ξηρασίες και πυρκαγιές, ρήγματα στο φλοιό της γης και αλλαγές ρεύματος σε ποτάμια, σεισμοί και εκρήξεις ηφαιστείων, κατολισθήσεις, καταποντισμοί και βροχή από μετεωρίτες. Όλα αυτά οι άνθρωποι της εποχής εκείνης με τη φαντασία τους τα θεωρούσαν άγρια παιδιά της γης,   που πολεμούσαν τους θεούς, οι οποίοι προσωποποιούσαν το μέτρο την αρμονία μέσα στη φύση.  Ό,τι και να γινόταν στο τέλος θα επικρατούσαν η τάξη, η αρμονία, οι αθάνατοι θεοί.

Β. Κοινωνινική ερμηνεία  

Η σύγκρουση της νεότερης γενιάς των θεών με την παλαιότερη, μ’ αποτέλεσμα την επικράτηση της νεότερης γενιάς. Η δημιουργία του κόσμου ή η ρύθμισή του από τον κυρίαρχο θεό προϋποθέτει πάντα την αναμέτρησή του με τις αρχέγονες, βίαιες και τερατόμορφες δυνάμεις και το θρίαμβό του πάνω σε αυτές με την καθ’ υπόταξή τους στη βούλησή του. Έτσι ο θριαμβευτής θεός επιβάλλει στον κόσμο τη δική του τάξη, αφού έχει υποτάξει τον εχθρό του, εδώ τους Τιτάνες.